Congé fir d’Kultur, Kultur fir de Congé

Opruff un d’Kulturpolitik

Den 13. Januar hunn ech um Radio 100,7, eisem ëffentlech-rechtleche soziokulturelle Radio, eng Sendung héieren wou déi nei Kulturministesch Sam Tanson an den neien éischte Mann am Ministère Jo Kox ageluede waren. An dësem Gespréich, ass vun der Animatrice d’Neesaféieren vum congé culturel als eng vun de ganz wéinege konkreten Mesuren genannt ginn, op déi “d’Leit déi an der Konscht schaffen” anscheinend dréngend waarden. D’Ministesch versprécht dann och, dass en nees agefouert gëtt. De congé culturel ass e spezielle Congé deen e Salarié kann accordéiert kréien, fir artistesche Projeten nozegoen, an deen dem Patron vum Staat rembourséiert gëtt. E gouf 1994 agefouert an 2015 nees ofgeschaaft well, sou d’Ministesch vun der Zäit, “d’après les observations du ministère, le dispositif n’a pas contribué à la professionnalisation de la scène artistique et culturelle” an et wéilt ee léiwer setzen op «des mesures plus ciblées, telles que des aides sociales, des bourses d’aide à la création, au perfectionnement et au recyclage artistique». weider liesen

Stell der vir

Kee gëttlecht Paradäis
Ma stell der dat mol vir
Keng Hell ënnert eis
Just Himmel iwwert dir

Stell der mol fir all d’Mënschen
Liewe just fir haut

Eng Welt ouni Natiounen
Ma stell der dat mol vir
An och ouni Reliounen
Kee muss stierwen dofir

Stell der mol vir all d’Mënschen
Liewen a Fridden

Du, du sees ech wär en Dreemert
Ma mir sinn zu méi wéi een
Ech hoffen du kënns och bei eis
An d’ganz Welt ass just nach Een

Stell der vir kee Besëtz méi
Ee vun de gréisste Wënsch
Kee Gäiz méi a keen Honger
E Brudder an all Mënsch

Stell der mol vir all d’Mënschen
Deele sech d’ganz Welt

Du, du sees ech wär en Dreemert
Ma mir sinn zu méi wéi een
Ech hoffen du kënns och bei eis
An d’ganz Welt lieft just wéi Een

John Lennon

80-20 oder: Dir kënnt mech emol mat Ärem Referendum!

« Approuvez-vous l’idée que les résidents non luxembourgeois aient le droit de s’inscrire de manière facultative sur les listes électorales en vue de participer comme électeurs aux élections pour la Chambre des Députés, à la double condition particulière d’avoir résidé pendant au moins dix ans au Luxembourg et d’avoir préalablement participé aux élections communales ou européennes au Luxembourg ? »

2015 hunn ech mech, wéi vill anerer, ëffentlech fir de Jo beim Referendum an der Fro vum Awunnerwahlrecht ausgeschwat. A wéi vill anerer kréien ech dat haut nach an de Kapp gehäit a ginn, wéi vill anerer, bei allméiglechen Themen, och där déi näischt mam Referendum ze dinn hunn, op d’Plaz gewise mat Spréch ewéi “Huet deen nach ëmmer näischt geléiert nom 80-20 vun 2015?”.

Grad wéi wann d’Gesellschaft haut zu 80 % géint alles wär wat ech, a vill anerer, zu deem Thema nach ze soen hunn. Wéi wann déi Trennung an de Stee gemeesselt wär a mer op all Éiwegkeet an där selwechter Proportioun oneens wären.

Grad wéi wann déi 80 % déi Nee gewielt haten, dat all aus deem selwechte Gronn gemaach hätten, an déi 80 % och nach haut zu allem wat d’Immigratioun betrëfft enger Meenung sinn, an nach ëmmer aus deene selwechten Ursaachen. Eemol gedeelt, ëmmer gedeelt.

Grad wéi wann een, wann een eng Kéier net Recht krut, op éiweg de Mond ze halen hätt, sech net méi z’engagéieren hätt, virun der Majoritéit wéi e Mippchen ze kuschen hätt, brav “Jo an Amen” ze soen hätt, e Liewe laang keng Meenung méi ausdrécken dierft, sech net méi ze mucksen hätt, am Beschten sech ganz aus der Ëffentlechkeet an de politesche Froen iwwerhaapt erauszehalen hätt, vläicht souguer besser nach einfach dout ëmzefalen hätt.

Grad wéi wann een de Referendum net respektéiere géif wann een haut trotzdeem der Meenung ass, dass an eisem Land e groussen Demokratiedefizit besteet, an een nach ëmmer dofir ass, den “résidents non luxembourgeois” d’Wahlrecht ze ginn. Dovunner ofgesinn, gesinn ech net a firwat een als Bierger iwwerhaapt “de Referendum ze respektéieren huet”. Am Numm vu wat? Vum éiwege Stëllstand? D’Politik, déi déi ganz schlecht Iddi hat déi Fro op déi Manéier ze stellen, soll sech vläicht drun halen, engagéiert Bierger sollen awer weider nodenken a sech äussere kënnen.

Perséinlech wär mir de “Jo” souwisou net wäit genuch gaangen. Ech wär dofir gewiescht, dass d’Auslänner sech net “de manière facultative” aschreiwe kéinten, mee obligatoresch wielen ze goen hätten, wéi all aner Bierger och. 10 Joer hei wunne wär fir mech och keng Conditioun gewiescht, 5 geet déck duer. Dass ee virdrun u Gemengen- oder Europawahle muss deelgeholl hunn, wär fir mech och kee Critère. Ech hu mech also fir e “Jo” agesat, obwuel ech éischter fir e “Jo, mee” gewiescht wär, mee där war keen do. Do gesäit ee schonn, dass dee Referendum, sou wéi en hei duerchgezu ginn ass, d’Gesellschaft ganz kënschtlech an zwee gedeelt huet, well souwuel beim Jo, wéi beim Nee, vill ënnerschiddlech Nuancë waren, déi net zur Sprooch komm sinn, an an Zukunft awer zur Sprooch sollte kommen.

Ma d’Politik schéngt seng Lektioun geléiert ze hunn an huet sech an de Wahlen och net gemuckst zu deem Thema, wat zu engem richtegen Tabu-Thema ginn ass. Nodeems déi vun den “80-20 Houschterten” prophezeite grouss Lektioun bei de Wahlen ausbliwwen ass, bleift ze hoffen, dass an der neier Regierung Weeër fonnt gi fir eis Gesellschaft méi gerecht ze maachen. Vläicht gëtt jo souguer eng Kéier europawäit, am Beschten ouni Referendum, e Residenzwahlrecht agefouert, wou jiddereen do wiele kann, wou e schafft a Steiere bezilt.

An deenen 80 % vun de Leit, déi der Meenung, dass ech dat hei iwwerhaapt net schreiwen däerft, soen ech: “Dir kënnt mech mol mat Ärem Referendum! Well elo ass et Ären. Dir kënnt en halen. Ech wëll en net méi.”

Ons Heemecht

Ons nei Heemecht
(Michel Lentz / Serge Tonnar)

Wou d’Uelzecht durech d’Wisen zéit
Duerch d’Fielsen d’Sauer brécht
Wou d’Rief laanscht d’Musel dofteg bléit
Den Himmel Wäin ons mécht
Dat ass déi Plaz fir déi mir géif
Zesummen Heemecht soen
Jo dat Stéck Äerd dat mir so déif
An onsen Hierzer droen

A sengem donkele Bëscherkranz
Vum Fridde stëll bewaacht
Sou ouni Pronk an deiere Glanz
D’Natur nach ëmmer laacht
Fir dass nach muer dat seet all Kand
Net just an eidelen Dreem
Gi mir gutt uecht op Floss a Land
Well hei si mir doheem

Gesank, Gesank vu Bierg an Dall
Der Äerd, déi äis gedroen
D’Léift huet e staarke Widderhall
A jidder Broscht gedoen
Fir d’Mënschheet ass keng Weis ze schéin
All Wuert, dat vun er kléngt
Gräift äis an d’Séil wéi Himmelstéin
An d’A wéi Feier blénkt

Dem Frieme reeche mir eng Hand
Déi duerch d’Natioune geet
Mir deelen d’Lëtzebuerger Land
Zesummen an der Freed
Mir kruten all als Kanner schonn
De fräie Geescht jo ginn
Loosst viru blénken d’Fräiheetssonn
Déi mir sou laang gesinn

Opruff un d’Politiker déi an d’Regierung wëllen: Huelt dat Wuert net an de Mond!

Et ass nach net souwäit, an awer héieren ech et schonn, dat Wuert wat no de Wahlen am meeschte wäert falen. D’Wuert fält a fält, bis et et méi opzehalen ass, fält ëmmer méi déif a méi séier, bis et mat engem Knuppert ganz ënnen ukënnt an an dausend Stécker flitt. Wielerwëllen.

Et geet schonns domat un, dass et de Wielerwëlle guer net gëtt. D’Wieler wëlle ganz ënnerschiddlech Saachen, souguer ënnert de Wieler vun der selwechter Partei ginn et Ënnerscheeder. Wann zwou oder méi Parteien also reng zueleméisseg op eng Majoritéit kommen, heescht dat nach laang net, dass si de Wielerwëlle representéieren, mol net de Wëlle vun all de Wieler déi si gewielt hunn. Et gëtt souguer keen eenheetleche Wielerwëllen ënnert de Wieler vun engem eenzele Politiker. Déi eng wielen des Persoun zum Beispill, well se immens gutt ausgesäit, déi aner well se sou enorm kompetent ass, nach anerer vläicht nëmme well se gratis Croissante versprach kruten.

An dann ass et komesch, dass haaptsächlech déi Politiker dat Wuert an de Mond huelen, déi an eng Regierung wëllen. Si, a ganz vill Wieler, vergiessen dobäi, dass mir guer keng Regierung wielen. Mir wielen eng Chamber. Also e Representantenhaus, e Parlament. Déi, déi am meeschte Stëmme kréien, missten also als éischt an d’Chamber, well d’Wieler se dofir gewielt hunn. Ma an d’Chamber kommen awer nëmmen déi, déi et net an d’Regierung gepackt hunn, eng Zort zweet Klass Muppi. Beim Zesummesetze vun der Regierung dann, de Generolen éischter Klass also, spillt de Wielerwëlle keng Roll méi. Hei ginn déi Parteie mateneen, déi matenee kënnen, oder villméi, déi zesummen op déi néideg arithmetesch Viraussetzunge kommen. Op eemol kënnen der mateneen, déi virdrun net konnten, an ëmgedréint. Hei geet et just nach em Zuelen. Ween da ganz hannen um Enn wierklech an der Regierung sëtzt, do huet de Wieler absolut keen Afloss méi drop. Dat gëtt hannert den zouenen Diere vun deene Parteie beschwat déi am meeschte Punkten an een Dëppe geheien.

Dofir en Opruff un déi Politiker, déi an eng Regierung wëllen, w.e.g. d’Wuert net an de Mond ze huelen. Well, stellt iech emol vir, et gi souguer Leit, déi wiele Parteien a Politiker, vun deenen se guer net erwaarden, jo vläicht souguer mol guer net wëllen, dass se an eng Regierung kommen. Déi wielen nämlech mam Bewosstsinn vun deem em wat et am Fong geet, si wielen eng Chamber. Si ginn deene Parteien a Politiker eng Stëmm déi hirer Meenung no an der Chamber solle vertruede sinn. Dat kann och eng bewosst Stëmm si fir Oppositiounsaarbecht ze maachen, also Leit wielen, well ee wëll, dass déi Oppositioun maachen zu der Regierung. De Wëlle vun dëse Wieler awer ass de Politiker, déi just un d’Muecht wëllen, ze vill komplex, a wat si net verstinn, kann och kee Wielerwëlle sinn.

Nee, nee, Regierungsbildung a Wielerwëllen sinn net zesummen an enger Koalitioun. Scho guer net méi, wann et em d’Verdeele vun de Ministeschposte geet. Meeschtens ass et do wahrscheinlech esou, dass bei deene Parteien déi zesumme wëllen, déi am häertste jäizen, déi am meeschte Stëmme kruten, woubäi dat jo awer a Wierklechkeet déi sinn, déi de Wieler onbedéngt an der Chamber wëll gesinn. Wéi dat wierklech virun sech geet, ass e grousst Rätsel a bleift onerkläerlech an ongekläert. Een deen en Job wëll, geet sech jo normalerweis bei de Patron virstellen, a muss dann do iwwerzeegen unhand vu senge Kompetenzen. Hei ass et anescht. Déi déi den Job wëllen (also d’Kandidaten), schécken de Patron (also d’Wieler) virun d’Dir, fir selwer z’entscheede wien den Job kritt. Dat ass dem Wieler alles ze héich, dofir, léif Politiker déi an d’Regierung wëllen, an ouni op aner sëlleg Ongereimtheete vun eisem Wahlsystem anzegoen, sot et léiwer wéi et ass: “De Wieler ka wëlle wat e wëll, beim Wielerwëllen awer wëlle mir ouni de Wieler eisen eegene Wëlle wielen.”

Opruff un d’Medien: Leet d’Lat méi héich!

Perséinlech Beleidegungen. Ënnerstellungen. Opstëppelen zum Haass. Friemefeindlechkeet. Anti-Intellektualismus. Opriff géint d’Meenungsfräiheet. Mobbing…

D’Lëscht ass net fäerdeg. D’Lëscht vun den erschreckenden Tendenzen an de Commentairen an den digitale Medien an an de sozialen Netzer. Wat nach viru kuerzer Zäit ondenkbar war, gëtt eis ewell ongefiltert an déi gutt Stuff gekippt. Dass d’Toleranzschwell well vill méi niddereg ass dréit dozou bäi, dass des Tendenzen ëmmer méi Gehéier fannen, dass déi, déi se verbreeden, sech ëmmer méi wichteg huelen an och méi wichteg geholl ginn, dass intolerant Gedankegutt sech an der Gesellschaft breet mécht a schlussendlech un der politescher Muecht lant.

D’Responsabilitéit läit un éischter Stell bei de Medien. Mir mussen d’Lat méi héich leeën, soss fale mer an onergrëndlech Déifte vun Haass an Intoleranz. D’Medien, wann se Commentairen op hiren digitale Plattformen zouloossen, hunn eng moralesch Verantwortung fir dat wat do steet. Déi meescht Sektioune vu Commentaire gi moderéiert, dat heescht, do gëtt fir d’éischt gefiltert, ier eppes verëffentlecht gëtt. Wann ee gesäit wat do alles duerchgeet, lafen engem d’Schudderen äiskal de Réck erof beim Virstelle vun deem wat ze krass war fir verëffentlecht ze ginn. E Virgeschmaach dovunner kritt een op de Mediesäiten an de sozialen Netzer, wou d’Commentaire ganz oft onmoderéiert verëffentlecht ginn.

Dofir en Opruff un d’Medien: Leet d’Lat méi héich! Op Ären eegene Säiten: erlaabt keng anonym Commentaire méi, een deen eppes ze soen huet, soll dat ëffentlech mat sengem Numm ënnerschreiwen. Gitt ganz haart vir géint all Forme vun Intoleranz, Ënnerstellungen, falschen Noriichten an anere Verletzunge vum demokrateschen an humanitäre Geescht. An de sozialen Netzer: Moderéiert och hei all Commentairen. Verzicht och op räisseresch Iwwerschrëften, déi bewosst formuléiert gi fir Polemiken auszeléisen, fir esou sou vill wéi méiglech Verkéier op den eegenen digitale Plattformen ze kréien. Et ass legitim dass d’Medie souvill Publikum wéi méiglech wëllen hunn, besonnesch déi privat, déi sou hiren Annonceuren d’Reklamme méi schmackhaft kënne maachen. Mee, wann ech gelift, leet d’Lat méi héich! Liest emol alles wat ënnert Ärer Verantwortung zum Virschäi kënnt, a frot Iech, ob Der Iech nach domadder identifizéiere kënnt. Kënnt Der Iech esou nach all Dag am Spigel kucken? An d’Annonceure solle sech roueg och froen, ob si d’Verëffentleche vun anti-demokrateschem Gedankegutt, oder einfach nëmmen ongebremsten Haasstiraden, wierklech matfinanzéiere wëllen.

Ma och d’Justiz kann hëllefen d’Lat méi héich ze leeën. Gitt eis einfach Mëttelen, mat deene mer des Tendenze melle kënnen, a gitt iech d’Mëttele fir schnell an effikass z’ermëttelen an duerchzegräifen.

An d’Politik kann upake fir d’Lat méi héich ze leeën. Am Kader vun de Konventiounen an der Pressehëllef, kann a soll dee ganzen Aspekt vun der Moderatioun vun de Commentairen an der Responsabilitéit vun de Medien iwwerduecht an ugepasst ginn.

Ween net bereet ass d’Lat méi héich ze leeën, ass bereet mat a Kaf ze huelen, dass eis Gesellschaft fir d’éischt en ëmmer méi intoleranten Toun kritt, vun deem ëmmer méi intolerant Akten an Handlungen d’Konsequenz sinn.